तपाइँले थाहा नपाएका सिने-फ्याक्ट्स

सिन्दूर नेपालमा धेरै लामो समयसम्म चल्ने चलचित्र हो । यो २०३४ मंसीर १० गतेदेखि चल्न शुरु गरेकोमा लगातार ६ महिनासम्म चलेको थियो ।

दर्पण छायाँ उपत्यकाभन्दा बाहिर पहिलो पटक सय दिन मनाउने चलचित्र हो ।

वसन्ती २०५७ सालभित्र उपत्यकामा प्रदर्शित नेपाली चलचित्रमध्ये सय दिन पार गर्ने पहिलो चलचित्र हो ।

तँ त साह्रै नै बिग्रिस् नि बद्री र आफ्नो मान्छे आठ वटा हलहरुमा एक साथ ५१ दिन पूरा गर्ने चलचित्रको रर्ेकर्ड राखेका थिए ।

कुसुमे रुमाल नेपाली चलचित्रको इतिहासमा पहिलो पटक रजत जयन्ती मनाउने चलचित्र हो ।

पहिलो सिनेमास्कोप चलचित्र राँको र यसका निर्देशक किशोर राना हुन् भने दोस्रो सिनेमास्कोप चलचित्र माइली हो ।

नेपाली चलचित्रमा पहिलो पटक दोहोरो भूमिका -डबल रोल) गर्ने कलाकार गोपालराज मैनाली हुन् । उनले जीवनरेखाका लागि बलवीर र वीरबलको भूमिका निभाएका थिए भने राजेश हमालको पहिलो डबल रोल भएको चलचित्र गोपीकृष्ण, कृष्टी मैनालीको लक्ष्मीपूजा र निखिल उप्रेतीको क्रोध हो ।

नेपाल बाहिर बनेको पहिलो नेपाली चलचित्र सत्य हरिश्चन्द्र हो भने यसका निर्देशक डीबी परियार हुन् ।

निजी लगानीमा पहिलो पटक बनेको चलचित्र माइतीघर हो । जसमा लता मंगेशकरले पहिलो र अन्तिम पटक नेपाली गीत गाएकी छिन् ।

पहिलो चलचित्र सम्पादक -फिल्म एडिटर) तर्ीथलाल श्रेष्ठ हुन् । उनले चलचित्र कुमारीका लागि सम्पादन गरेका थिए । यसअघि भारतीय सम्पादकले नेपाली चलचित्र सम्पादन गर्ने गर्थे ।

भारतको प्रसिद्ध चलचित्र सम्बन्धी प्रशिक्षण दिने फिल्म एण्ड टेलिभिजन इन्स्िटच्यूट अफ इण्डिया पुनाबाट लागि प्रशिक्षण लिने पहिलो नेपाली प्रेमबहादुर बस्नेत हुन् । उनले चलचित्रको पटकथामा सन् १९६५ मा प्रशिक्षण लिएका थिए । उनले कुमारी निर्देशन गरेका थिए र कुमारी पहिलो नेपाली रंगीन चलचित्र हो ।

पुना इन्स्िटच्यूटबाट छायाँकनमा पहिलो पटक प्रशिक्षण लिने छायाँकार वैकुण्ठ मास्के हुन् । नेपालमा पहिलो पटक प्रशोधन र छपाईँ -प्रिन्ट तयार गर्ने कार्य) गरिएको चलचित्र रक्षा हो । नेपालमा पहिलो पटक प्रिन्ट निकालिएका चलचित्र चोखोमाया हो । यसका निर्देशक राजविक्रम शाह हुन् ।

नेपालमा पहिलो पटक मिक्सिङ गरिएको चलचित्र प्रतीक्षा हो । यसका निर्देशक राजविक्रम शाह हुन् ।

नेपालभित्रै डबिङ गरिएको पहिलो चलचित्र सिन्दूर हो ।

सबैभन्दा उच्च हिमाली भेगमा छायाँकन गरिएको पहिलो चलचित्र झुमा हो ।

पहिलो पटक विदेशमा छायाँकन गरिएको चलचित्र कस्तुरी हो ।

चलचित्रबाट घाटा भएर त्यसले घरमा तनाव भई विष खाई आत्महत्या गर्ने पहिलो निर्माता नवीन केसी मानिन्छ । जसले माइतीघर बन्नुअघि नै कहीँ दियो कहीँ बत्ती चलचित्र बनाउने प्रयास गरेका थिए । तर चलचित्र बनाएर नै घाटाका कारण आत्महत्या गर्ने पहिलो निर्माता रक्षा चलचित्रका मोहन वैद्य हुन् । उनले २०५० साल कात्तिक २ गते विष खाई आत्महत्या गर्न पुगेका थिए । उनलाई पछ्याउँदै २०५१ साउन १९ गते संकल्प चलचित्रका निर्माताले आत्महत्या गरेका थिए ।

गायक उदितनारायण झाले नेपाली चलचित्र निर्माण गरेका थिए । २०४४ सालमा निर्माण शुरु गरिएको पिरती नामक उक्त चलचित्रमा उदित स्वयम् तथा नवीना श्रेष्ठ, गौरी मल्लको भूमिका थियो भने चलचित्रलाई चन्द्रप्रकाश घिमिरेले निर्देशन गरेका थिए । घिमिरेद्वारा निर्देशित यो पहिलो चलचित्र हो भने उनी चर्चित छायाँकारका रुपमा परिचित छन् ।

गायिका मनीला सोताङले आफ्नो बिहेअघि नै २०४४ सालमा चलचित्र अन्यायका लागि गाएकी थिइन् ।

चलचित्र निर्माता तथा निर्देशकका रुपमा परिचित युवराज लामाले चलचित्र भाग्यरेखाका लागि पहिलो र अन्तिम पटक नृत्य निर्देशकको जिम्मेवारी निभाएका थिए ।

चलचित्र निर्माता उद्धव पौडेलले गीतकारको रुपमा आफ्नो चलचित्र तिलहरीको लागि गीत लेखेका थिए ।

मनीषा कोइरालाले पहिलो र अन्तिम पटक खेलेको नेपाली चलचित्र फेरि भेटौँला हो । उनले त्यस चलचित्रमा खेलेबापत ५० हजार रुपियाँ लिएकी थिइन् । त्यो रकम त्यसबेलाको सबैभन्दा महंगो मानिन्थ्यो ।

शम्भुजीत बासकोटाले पहिलो पटक चलचित्रमा पूर्ण रुपमा संगीत दिएको चलचित्र हो माया । यसअघि उनी शुभबहादुर सुनामसँग मिलेर सङ्गीत दिने गर्दथे । यो जोडीले संगीत दिएको प्रथम चलचित्र के घर के डेरा थियो ।

प्रसिद्ध नाटककार अशेष मल्लले चलचित्रका लागि संवाद पनि लेखेका छन् । उनले पहिलो पटक चलचित्र भाग्यरेखाका लागि लेखेका थिए । पछि चेलीबेटीका लागि सहलेखन गरेका थिए ।

चलचित्र निर्माता निर्देशक युवराज लामाले पहिलो पटक द्वन्द्व निर्देशकको रुपमा चलचित्र विजयपराजयका लागि काम गरेका थिए । लामा कराँतेतर्फा ब्ल्याकबेल्ट उपाधिधारी पनि हुन् ।

अहिले ब्ल्याक लिस्टमा परेका पर्ूव गृहमन्त्री कमल थापाले पहिलो पटक चलचित्रका लागि युगदेखि युगसम्मका लागि गीत लेखेका थिए ।

भारतीय चलचित्रका नामूद कलाकार डेनीले पहिलो पटक नेपाली चलचित्र अन्यायका लागि गाएका थिए भने अन्तिम पटक उनले चलचित्र तृष्णामा गाएका थिए ।

‘मैले नेपाली चलचित्र उद्योगका सबै जनासँग रात बिताएको छु’ भनेर विवादमा परेका निर्माता समुद्र भट्टचनले पहिलो पटक देउकी निर्माण गरेका थिए ।

टेलिभिजनका प्रख्यात कार्यक्रम निर्माता निर्देशक सन्तोष पन्तले पहिलो पटक चलचित्र चाहनाको कथा लेखेका थिए ।

अहिलेका चर्चित चलचित्र निदर्ेशक शिव रेग्मीले पहिलो पटक चलचित्र मोहनीको कथा लेखेका थिए भने उनले पहिलो पटक चलचित्र आफन्तको निर्देशन गरेका थिए । सुमित्रा पौडेल, जो उद्धव पौडेलकी श्रीमती र सयपत्री फिल्म्सकी संस्थापक पनि थिइन्, उनले लगभग १० वर्षो चलचित्र निर्माणको क्रममा जयबाबा पशुपतिनाथ नामक धार्मिक चलचित्रमा मात्र अभिनय गरेकी थिइन् ।

Advertisement